Naselje Banjska

by veljko

Banjska se nalazi na 12 km severno od Zvečana i 4 km od magistralnog puta Kos. Mitrovica – Kraljevo. Banjska se nalazi i na trasi puta Carigrad – Dubrovnik popločan kamenom poznat kao kaldrma. Teritorija koju danas zauzima naselje Banjska pominje se još u doba Rimljana (I vek p.n.e.) i pretpostavke ukazuju na to da su oni u to vreme koristili postojeće termo mineralne izvore u lekovite svrhe. U toku velike seobe naroda, vizantijski izvori i kasnija arheološka istraživanja potvrđuju prisustvo slovenskog stanovništva od doseljavanja na Balkansko poluostrvo i njihovo naseljavanje Kosova (VI – VII vek) pa sve do kraja srednjeg veka. Poseban razvoj mesta u istoriji Banjske beleži se izgradnjom manastira, zadužbine Kralja Milutina u periodu od 1313. do 1317. godine. Monumentalno zdanje sa crkvom Sv. Stefana, trpezarijom, bibliotekom, manastirskim konacima.

Banjska je počela da propada dolaskom Turaka vrlo rano posle 1389. godine. U izvorima se pominje da je u prvoj polovini XV veka požar zahvatio crkvu i knjige, a u drugoj polovini ovog veka manastir i naselje je opusteo i sve do 1912. godine je živelo malo srpskog stanovništva i oko 200 domaćinstava turskog porekla. Nakon Prvog svetskog rata Banjska je imala značajno povećanje broj srpskog stanovništva. Banjska je veoma često menjala svoj status (varošica-grad-selo) pa je tako do 1956. godine bila opština, a od tada se delovi opštine zapadno od Bresnice (Žerovnica, Banov Do, Lokva, Lipovica, Rujšte, Kozarevo i duga naselja) pripajaju opštini Kosovska Mitrovica, a Banjska ostaje sa mesnom kancelarijom i dobija status sela, od kada počinje da stagnira u svakom pogledu razvoja.

U vreme kada je Banjska bila opština, do 1956. godine u Banjskoj je živelo 7500 stanovnika. Nakon toga 60-tih godina ovde živi oko 4500 stanovnika, dok danas, mesna zajednica Banjska koju čine naselje Banjska i oko 18 sela i zaseoka broji manje od 800 stanovnika. U naselju postoje objekti: pošta, mesna kancelarija, osnovna škola „Banović Strahinja“, poseban vodovod, ambulanta, banja (bazeni i kupatila sa kadama i deo za smeštaj gostiju), objekat restorana, starog hotela i sanatorijuma (objekti vezani za banjski kompleks su danas su u veoma lošem stanju). Po podacima iz popisa naselje Banjska je: 1961. godine imalo 61 domađinstavo i 253 stanovnika, 1981. godine je imalo 99 domaćinstva i 355 stanovnika.

 

Banjska – 2019

Povezani članci

Skip to content